TIỀM NĂNG NÂNG HẠNG THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Tóm tắt:
- Việt Nam đang tiến rất gần đến cơ hội nâng hạng thị trường thời điểm bởi FTSE với thời gian dự kiến tháng 9 năm 2025.
- Nhận định các cổ phiếu hưởng lợi từ nâng hạng thị trường.
- Tiêu chí nâng hạng thị trường của MSCI:
| Tiêu chí | Market cận biên | Market mới nổi | Market phát triển |
| A. Sự phát triển của nền kinh tế | |||
| A.1. Tính bền vững của nền kinh tế | Không yêu cầu | Không yêu cầu | GNI bình quân đầu người Cao hơn 25% ngưỡng thu nhập cao của WB* trong 3 năm liên tiếp |
| B. Yêu cầu về quy mô và thanh khoản | |||
| B.1. Số lượng công ty đáp ứng các chỉ tiêu dưới đây: | 2 | 3 | 5 |
| Vốn hóa thị trường | 1,033 triệu USD | 2,066 triệu USD | 4,133 triệu USD |
| Vốn hóa free float | 73 triệu USD | 1,033 triệu USD | 2,066 triệu USD |
| Thanh khoản chứng khoán | 2.5% ATVR | 15% ATVR | 20% ATVR |
| C. Tiêu chí về tiếp cận thị trường | |||
| C.1 Độ mở đối với sở hữu nước ngoài | Ở mức tối thiểu | Đáng kể | Rất cao |
| C.2 Sự dễ dàng của dòng vốn vào/ra | Ở mức tối thiểu | Đáng kể | Rất cao |
| C.3 Hiệu quả của khung hoạt động | Vừa phải | Tốt và đã được kiểm tra | Rất cao |
| C.4 Sự sẵn có của các công cụ đầu tư | Cao | Cao | Không giới hạn |
| C.5 Tính ổn định của khung thể chế | Vừa phải | Vừa phải | Rất cao |
- Tiêu chí nâng hạng thị trường của FTSE
| Tiêu chí | MarketViệt Nam |
| A. Môi trường pháp lý và thị trường | |
| Có Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán chính thức | Đạt |
| Không phản đối hoặc hạn chế hoặc hình phạt đáng kể áp dụng cho việc đầu tư vốn hoặc chuyển vốn/thu nhập về nước | Đạt |
| B. Thị trường ngoại hối | |
| Thị trường ngoại hối phát triển | Đạt |
| C. Thị trường vốn | |
| Thị trường môi giới đủ cạnh tranh để đảm bảo chất lượng cao | Đạt |
| Chi phí giao dịch: chi phí tiềm ẩn và rõ ràng phải hợp lý và cạnh tranh | Đạt |
| Tính minh bạch: Thông tin chuyên sâu về thị trường và quy trình báo cáo giao dịch kịp thời | Đạt |
| D. Thanh toán bù trừ, thanh toán và lưu ký | |
| Cách giải quyết và chi phí đi kèm giao dịch thất bại | Hạn chế (Bộ tài chính đang thực hiện nghiên cứu để điều chỉnh) |
| Chu kỳ thanh toán (DvP) | T + 2 (đã giải quyết pre-funding nhưng chưa được đánh giá lại) |
| Lưu ký – Đủ cạnh tranh để đảm bảo dịch vụ lưu ký chất lượng cao | Đạt |
Thị trường Việt Nam đáp ứng được 7/9 tiêu chí nâng hạng thị trường mới nổi cận biên:
- Tiêu chí 1 – Non-Prefunding: Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 68/2024 và đã đi vào hoạt động từ 2/11, hiện công ty chứng khoán đã được phép nhận lệnh mua, dù tài khoản không đủ 100% giá trị lệnh, dựa trên mức ký quỹ thỏa thuận trong hợp đồng. Tiêu chí này sẽ được đánh giá trong quý 1/2025. Tiếp đó, NHNN ban hành Thông tư số 03/2025/TT-NHNN (cùng với Thông tư 18/2025 của Bộ Tài chính) đã cụ thể hóa và tạo thuận lợi hơn cho việc triển khai nghiệp vụ giao dịch Non-Prefunding Solution gần như đã giải quyết toàn bộ các vấn đề, đảm bảo tiêu chí này được thông qua thời điểm tháng 9/2025.
- Tiêu chí 2 – Xử lý các giao dịch thất bại: đang được nghiên cứu và sửa đổi lại quy định. Tiêu chí thứ hai cần đợi đến kỳ đánh giá quý 2/2025 và sớm nhất cũng như khả thi nhất thì sẽ nâng hạng được vào kỳ đánh giá tháng 9/2025.
- Diễn biến thị trường tại thời điểm nâng hạng thị trường của Thái Lan và Malaysia:
- Các cổ phiếu được hưởng lợi:
- Sự kiện nâng hạng thị trường, sẽ giúp thị trường Việt Nam tăng mạnh thu hút dòng vốn ngoại trong đó có thể bao gồm:
+ 800 triệu USD từ các quỹ ETF theo FTSE Russell
+ 2 tỷ USD từ các quỹ thụ động khác
+ 4 – 6 tỷ USD từ các quỹ chủ động.
- Với dòng tiền lớn như trên, chúng tôi đánh giá các doanh nghiệp được hưởng lợi dựa trên các tiêu chí sau:
+ Các công ty có vốn hóa lớn như nhóm VN30 và vốn hóa lớn.
+ Dễ tiếp cận với dòng tiền khối ngoại, room nước ngoài lớn cùng tỷ lệ free-float cao.
+ Đáp ứng tiêu chí của 8 cổ phiếu Việt Nam gần như chắc chắn được thêm vào danh mục Thị trường mới nổi Thứ cấp của FTSE bao gồm: VCB, GAS, VHM, VIC, HPG, VNM, MSN, SSI.
+ Nhóm các công ty chứng khoán với room nước ngoài có thể đạt 100% và hưởng lợi khi thanh khoản thị trường tăng mạnh nhờ vào nâng hạng.
- Như vậy, chúng tôi nhận thấy các cổ phiếu sau có thể được hưởng lợi tích cực từ nâng hạng thị trường:
+ Ngân hàng: VCB; BID; VPB; EIB; SHB
+ Bất động sản: VHM; VIC; VRE
+ Chứng khoán: SSI; VCI
+ Sản xuất: HPG; VNM.
